دکتر مسعود شهابیان
متخصص طب اورژانس
سیستم درمانی در جمهوری اسلامی ایران به شدت وابسته به تصمیمات حکومتی است و هزینه برآورد شده خدمات، نه بر اساس محاسبات و سود و زیان اقتصادی، بلکه بر اساس نظرات غیر کارشناسانه استوار می باشد. سازمان نظام پزشکی از سال ها قبل به میزان هزینه ویزیت دریافتی از بیماران اعتراض نموده است و ذکر کرده که با این نرخ های تعیین شده، پزشکی در ایران مقرون به صرفه نمی باشد! ولی برای این اعتراضات، گوش شنوایی در ارکان سخت حلقه قدرت وجود ندارد و همین امر، موجب شده که برخی از پزشکان و پرستاران در سال های اخیر مهاجرت نمایند و تعدادی از کادر درمان، به سوی انجام پروسه های زیبایی رو بیاورند که درآمد بالاتری داشته باشند! با این وجود، چاره چیست؟ چگونه می توان هزینه های درمان را کاهش داد؟ چگونه می توانیم خدمات بیشتری به بیماران عرضه کنیم؟ آیا خواهیم توانست گردشگری سلامت را در کشور نهادینه کنیم تا بر اساس آن، خلق ثروت انجام گردد؟ توسعه تکنولوژی، به ما کمک نموده که بتوانیم نرم افزارها و پلتفرم های ویزیت آنلاین را گسترش دهیم.
در سالهای اخیر، رشد و توسعه پلتفرمهای ویزیت و مشاوه آنلاین، رشد روز افزونی گرفته است و بسیاری از بیماران یاد گرفته اند که به جای مراجعه به مطب یا درمانگاه یا بیمارستان، گوشی خود را به دست بگیرند و ویزیت یا مشاوره رایگان را انجام بدهند. انجام این کار، هم در وقت ایشان صرفه جویی خواهد کرد و هم از لحاظ مالی برای ایشان مقرون به صرفه خواهد بود! در جدول یک، مقایسه درمان به دو روش با و بدون طب از دور را با هم مقایسه می کند.
جدول یک. مقایسه تشخیص و درمان بیماران در شرایط با و بدون طب از دور
| با طب از دور | بدون طب از دور |
| بیماران با خدمات طب از دور، وارد عصر جدیدی از امکانات تشخیصی و درمانی می شوند. | بیماران به شیوه سنتی درمان می شوند و محدودیت در زمان و مکان دارند. |
| بیمار از طریق ویزیت آنلاین، فورا با هر پزشکی که بخواهد، می تواند مشاوره انجام دهد. | بیمار محدود به درمانگاه و مطب نزدیک زندگی خود می باشد. |
| پرونده و اطلاعات بیمار مستند شده و در فضای ابری ذخیره گردیده و امکان تشخیص بهینه را فراهم میکنند. | بیمار تشخیص را بر اساس ارزیابی یک پزشک به شیوه سنتی دریافت می کند. |
| بیمار می تواند از پزشکان متخصص در سراسر کشور بهره ببرد و محدودیت مکانی ندارد. | بیمار محدود به گزینه های درمانی محلی می باشد. |
| بیمار می تواند به صورت آنلاین، نسخه خود را از داروخانه ها بگیرد یا در صورت نیاز به آزمایشگاه یا سونوگرافی یا رادیولوژی، به آن مراجعه کند. | بیمار شیوه سنتی دریافت دارو یا خدمات پاراکلینیک را می تواند انجام بدهد. |
| اگر پزشک مناسب محلی در دسترس نباشد، بیمار می تواند از ویزیت الکترونیکی برای تشخیص و درمان استفاده کند. | اگر پزشک مناسب محلی در دسترس نباشد، بیمار باید به شهر دیگر یا به محلی دیگر سفر کند. |
| بیمار مجبور نیست مسافرت کند و نباید از درمان ضروری چشم پوشی کند. | بیمار ممکن است توانایی پرداخت هزینه سفر و اقامت را نداشته باشد و بنابراین از درمان ضروری صرف نظر می کند. |
| بیمار از ویدئو کنفرانس برای تکمیل ویزیت های بعدی استفاده می کند. | بیمار باید برای ویزیت های بعدی باید ویزیت حضوری بشود. |
در جدول دو، فواید طب از دور برای بیماران و کادر درمان با هم مقایسه شده است. بر اساس این جدول، می توان چنین نتیجه گرفت که با کاهش هزینه های سربار و به کمک پلتفرم های معمولی ویزیت آنلاین، می توانیم به سادگی در هزینه های درمان بیماران صرفه جویی کنیم!
جدول دو. فواید طب از دور برای کادر درمان و بیماران
| کادر درمان | بیماران |
| به سادگی می توانند تبلیغات برای بیماران جدید را انجام دهند. به کمک امکانات فضای مجازی، خود را از رقبا متمایز می کنند زمان و هزینه های سفر را کاهش می دهند هزینه های متفرقه در امر درمان کاهش می یابد و به کمک آن، انجام فرایند درمانی مقرون به صرفه تر می شود. پرونده تشخیصی و درمانی هر بیمار، به سادگی در فضای ابری قابل انتشار می باشد و می توان برای مشاوره با سایر پزشکان از آن استفاده کرد. | دسترسی آسان به خدمات نشخیص و درمان به روشهای متنی، صوتی یا ویدئویی کاهش زمان سفر و هزینه های حمل و نقل افزایش تعامل و تسهیل دسترسی به سوابق تشخیصی و درمانی زمان انتظار را کاهش می دهد هزینه های تشخیصی و درمانی کاهش می دهد |
همانطور که سلامت از راه دور پذیرفته می شود، بیماران از نتایج مطلوب، کاهش زمان انتظار، افزایش دسترسی به خدمات درمانی و کاهش هزینه های پزشکی برخوردار خواهند شد. سلامت از دور یکی از راهبردهای اصلی در زمینه بهبود شرایط اقتصاد درمان در جمهوری اسلامی ایران خواهد بود. هر چند که وجود ویزیت و مشاوره آنلاین، موجب معجزه و نجات شرایط نابسامان اقتصاد درمانی در ایران نخواهد شد، ولی به کمک آن می توانیم بخشی از هزینه های سرسام آور را جبران کنیم.
هر چند که ویزیت و مشاوره آنلاین، مربوط به اقدامات و پروژه های تشخیصی و درمانی است که نیاز به پروسیجر ندارند، و در صورت نیاز به پروسیجر، لازم است که پس از انجام ویزیت الکترونیک اولیه، حتما ویزیت حضوری هم انجام گردد.